OPINIONS
Όταν ένα σύμβολο, όπως η σημαία υπερηφάνειας, που εκφράζει την ισότητα, τον σεβασμό, την αξιοπρέπεια, τη συμπερίληψη, την ορατότητα και το δικαίωμα όλων των ανθρώπων να ζουν χωρίς διακρίσεις πυροδοτεί τόσο έντονες αντιδράσεις, τότε το πρόβλημα δεν βρίσκεται στο σύμβολο αλλά στις προκαταλήψεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στην κοινωνία.
Ο βανδαλισμός της σημαίας υπερηφάνειας στο ΑΠΘ αποτελεί συμβολική πράξη εχθρότητας απέναντι σε αυτές τις αξίες. Δεν πλήττει μόνο ένα σύμβολο, αλλά στρέφεται εναντίον των ανθρώπων που αυτό εκπροσωπεί και εναντίον της ίδιας της αρχής της ισότητας. Ήρθε μάλιστα να επιβεβαιώσει με τον πιο απτό τρόπο όσα προηγήθηκαν στον δημόσιο και ψηφιακό λόγο. Όταν εκατοντάδες σχόλια μίσους συνοδεύονται από την καταστροφή του ίδιου του συμβόλου που στοχοποιείται, δεν μπορούμε να μιλάμε για «διαφορετικές απόψεις». Βρισκόμαστε μπροστά σε μια πρακτική εκφοβισμού που επιχειρεί να στείλει ένα σαφές μήνυμα: ότι η ορατότητα, η ισότητα και η συμπερίληψη δεν είναι ευπρόσδεκτες. Όμως ο βανδαλισμός της σημαίας δεν αποδυναμώνει το μήνυμά της. Αντίθετα, αποκαλύπτει πόσο αναγκαία παραμένουν όσα αυτή συμβολίζει.
Το γεγονός ότι μια απλή ανάρτηση με τη σημαία στο ΑΠΘ προκάλεσε τόσο έντονες και μαζικές αντιδράσεις αποτελεί από μόνο του ένα ακόμη επιχείρημα για το γιατί το Pride εξακολουθεί να είναι αναγκαίο. Μας υπενθυμίζει ότι η κοινωνική αποδοχή και η ουσιαστική ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπων δεν έχουν ακόμη κατακτηθεί στον βαθμό που συχνά θεωρούμε.
Οι αντιδράσεις που καταγράφηκαν φέτος σε αναρτήσεις για τα Pride, τόσο στην περίπτωση της ΕΙΦΚΔ του ΑΠΘ όσο και σε άλλες δημόσιες παρεμβάσεις, δεν μπορούν να ερμηνευθούν απλώς ως διαφωνία. Η μαζική εμφάνιση παρόμοιων σχολίων μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα παραπέμπει σε οργανωμένες μορφές ψηφιακής κινητοποίησης. Στόχος τους δεν είναι ο διάλογος αλλά η δημιουργία της εντύπωσης ότι η ισότητα αποτελεί μειοψηφική θέση.
Το φαινόμενο αυτό δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα. Εντάσσεται σε ένα διεθνές κύμα αντι-έμφυλης και αντι-ΛΟΑΤΚΙ+ πολιτικής. Σε πολλές χώρες, πολιτικές και θρησκευτικές δυνάμεις έχουν μετατρέψει τα δικαιώματα των γυναικών και των ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπων σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. Η ισότητα παρουσιάζεται ως απειλή για την «παράδοση» και την «οικογένεια», η συμπερίληψη ως ιδεολογία και τα ανθρώπινα δικαιώματα ως επίθεση απέναντι στις «παραδοσιακές αξίες». Παράλληλα, παρατηρείται μια ανησυχητική κανονικοποίηση της ρητορικής μίσους, ενώ όροι όπως το «woke» χρησιμοποιούνται για να απαξιώσουν κάθε διεκδίκηση ισότητας.
Πίσω όμως από τη ρητορική περί «υπερβολών» και «ιδεολογικής επιβολής» κρύβεται η δυσφορία απέναντι στην κοινωνική αλλαγή. Η ορατότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ ανθρώπων και η διεκδίκηση ίσων δικαιωμάτων αμφισβητούν παγιωμένες αντιλήψεις για το φύλο, τη σεξουαλικότητα και την οικογένεια. Αυτό ακριβώς είναι που ενοχλεί όσους επιτίθενται στα Pride.
Η σημαία υπερηφάνειας υπενθυμίζει ότι η ισότητα δεν είναι παραχώρηση της πλειοψηφίας αλλά δικαίωμα. Γι’ αυτό και η επίθεση δεν στρέφεται πραγματικά εναντίον ενός συμβόλου, αλλά εναντίον της αρχής ότι όλοι οι άνθρωποι δικαιούνται ίση αξιοπρέπεια, ίσα δικαιώματα και ίση θέση στον δημόσιο χώρο.
Όσο υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν πρόκληση την ισότητα και απειλή την ορατότητα, το Pride παραμένει όχι απλώς επίκαιρο αλλά απολύτως αναγκαίο.