Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο από 1 λεπτό Λεπτά

Ρατσιστική βία: Ανησυχητική η στοχοποίηση ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων και προσφύγων

Η ρατσιστική βία παραμένει ένα σοβαρό ζήτημα, με επιθέσεις που συνδέονται με την καταγωγή, τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου των θυμάτων. Η δέκατη τρίτη έκθεση του Δικτύου Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας, με στοιχεία από την περίοδο 2024–2025, καταγράφει 144 περιστατικά και αναδεικνύει ανησυχητικές τάσεις. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η συστηματική στοχοποίηση ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, η βία κατά προσφύγων και μεταναστών και η εκτεταμένη φερόμενη εμπλοκή εκπροσώπων των σωμάτων ασφαλείας.

Οι αριθμοί δείχνουν ποιοι βρίσκονται στο στόχαστρο
Από τα 144 περιστατικά που κατέγραψαν οι οργανώσεις-μέλη και οι συντονιστές του Δικτύου, τα 82 αφορούσαν πρόσφυγες, μετανάστες ή αιτούντες άσυλο. Σε ακόμη 47 περιστατικά, τα θύματα στοχοποιήθηκαν λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου. Καταγράφηκαν επίσης περιστατικά κατά Ρομά και μουσουλμάνων. Πρόκειται για καταγραφές που έγιναν με βάση τη μεθοδολογία του Δικτύου, ενώ η ίδια η έκθεση επισημαίνει ότι η μη αναφορά περιστατικών παραμένει σοβαρό πρόβλημα.

Όταν η στοχοποίηση έχει περισσότερες από μία αιτίες
Η έκθεση περιλαμβάνει και περιπτώσεις διατομεακής στοχοποίησης: περιστατικά στα οποία ένα άτομο γίνεται στόχος για περισσότερους από έναν λόγους προκατάληψης. Το στοιχείο αυτό δείχνει γιατί η καταγραφή δεν περιορίζεται σε έναν απλό διαχωρισμό των θυμάτων ανά κατηγορία. Για να αποτυπωθεί η εμπειρία τους, χρειάζεται να αναγνωρίζονται οι διαφορετικοί λόγοι για τους οποίους δέχθηκαν επίθεση, χωρίς να παραβλέπεται κάποια πλευρά της στοχοποίησής τους.

Τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα αντιμέτωπα με βία και διαδικτυακό μίσος
Για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, το Δίκτυο αναδεικνύει δύο ιδιαίτερα ανησυχητικές τάσεις: τη συστηματική στοχοποίηση στον δημόσιο χώρο και την αυξανόμενη έκθεση σε ρητορική μίσους στο διαδίκτυο. Παράλληλα, εκφράζει ανησυχία για την ένταση της ομοφοβικής και τρανσφοβικής ρητορικής. Η εικόνα που περιγράφεται δεν αφορά, επομένως, μόνο τις καταγεγραμμένες επιθέσεις, αλλά και ένα δημόσιο και ψηφιακό περιβάλλον όπου ο λόγος μίσους διαδίδεται και γίνεται περισσότερο ανεκτός.

Ιδιαίτερη ανησυχία για τη βία στα σύνορα
Σημαντικό μέρος των ευρημάτων αφορά την έντονη βία σε βάρος προσφύγων και μεταναστών, ιδιαίτερα στα σύνορα της χώρας. Σύμφωνα με το Δίκτυο, τέτοια περιστατικά καταγράφονται συχνά στο πλαίσιο πρακτικών αποτροπής εισόδου και άτυπων αναγκαστικών επιστροφών. Η έκθεση επαναφέρει έτσι την ανάγκη προστασίας ανθρώπων που βρίσκονται σε αυτές τις συνθήκες, εντάσσοντας τις σχετικές καταγραφές στα ιδιαίτερα ανησυχητικά χαρακτηριστικά της ρατσιστικής βίας.

Η φερόμενη εμπλοκή ένστολων χρειάζεται προσοχή
Σε 62 από τα καταγεγραμμένα περιστατικά, τα θύματα αναγνώρισαν τους φερόμενους δράστες ως εκπροσώπους σωμάτων ασφαλείας. Το Δίκτυο χαρακτηρίζει την εμπλοκή αυτή συνεχιζόμενη και εκτεταμένη. Η διατύπωση έχει σημασία: πρόκειται για αναγνωρίσεις και αναφορές των θυμάτων σχετικά με φερόμενους δράστες, όχι για παρουσίαση δικαστικών αποφάσεων. Ταυτόχρονα, τα ευρήματα αναδεικνύουν πόσο κρίσιμη είναι η αποτελεσματική διερεύνηση των περιστατικών και η δυνατότητα των θυμάτων να αναζητούν προστασία.

Η ρητορική μίσους δεν μένει χωρίς συνέπειες
Το Δίκτυο προειδοποιεί για την αυξανόμενη διάδοση ξενοφοβικού λόγου, ιδιαίτερα γύρω από το μεταναστευτικό και το προσφυγικό ζήτημα. Όπως επισημαίνει, η κανονικοποίηση της ρητορικής μίσους αναπαράγει στερεότυπα, ενισχύει την κοινωνική ανοχή απέναντι στη βία και δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για ρατσιστικές επιθέσεις. Η αντιμετώπιση του φαινομένου, επομένως, δεν αφορά μόνο όσα συμβαίνουν τη στιγμή μιας επίθεσης, αλλά και το κλίμα μέσα στο οποίο αυτή εκδηλώνεται.

Γιατί πολλά θύματα δεν προχωρούν σε καταγγελία
Στο 50% των καταγεγραμμένων περιστατικών, τα θύματα δήλωσαν ότι δεν επιθυμούσαν να προβούν σε περαιτέρω ενέργειες. Η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τις Αρχές, ο φόβος επαναθυματοποίησης και τα εμπόδια στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη αναδεικνύονται ως βασικά ζητήματα. Το εύρημα υπογραμμίζει ότι η ύπαρξη διαδικασιών δεν αρκεί από μόνη της. Χρειάζεται τα θύματα να αισθάνονται ότι μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν με ασφάλεια και να λάβουν ουσιαστική υποστήριξη.

Η προστασία απαιτεί περισσότερα από την τιμωρία
Οι συστάσεις του Δικτύου προς την Πολιτεία δίνουν έμφαση σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πρόληψης, προστασίας και υποστήριξης. Η ποινική διερεύνηση και η τιμωρία των δραστών είναι μέρος της αντιμετώπισης, όχι το σύνολό της. Εξίσου αναγκαίες θεωρούνται η ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς τις Αρχές και η πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Το Δίκτυο ανησυχεί επίσης για τον περιορισμό του χώρου δράσης των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και ζητά ασφαλείς συνθήκες λειτουργίας και ουσιαστική συμμετοχή τους στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των δημόσιων πολιτικών.

Μια αφορμή για περισσότερη ενημέρωση
Γνωρίζατε αυτά τα στοιχεία; Αν βρήκατε το κείμενο ενδιαφέρον, μπορείτε να το μοιραστείτε και να περιηγηθείτε στην ιστοσελίδα για περισσότερα σχετικά θέματα γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αντιμετώπιση των διακρίσεων.

‹